mala-parīkṣā: what the term means and how it is translated

YogaratnakaraPūrvārdha, section 'atha rogiṇām aṣṭasthāna-nirīkṣaṇam' Nirnaya Sagar Press edition, text pp. 2-3:verse 1 of the section · checked against the source

रोगाकान्तञ्मरीरस्य स्थानान्यष्टौ निरीक्षयेत्‌ । नाडीं मूं मलं जिह शब्दं स्पश दगाङरृती ॥

mala is the third of the eight sites, listed after mūtra (so here mala = stool, not wastes generally).

YogaratnakaraPūrvārdha, section headed 'atha mala-parīkṣā' (OCR 'मरपरीक्षा') Nirnaya Sagar Press edition, text pp. 5-6 per OCR headers ('६ योगरलाकरे ।' running header):mala-pariksha verses 1-10, plus one unnumbered half-line after verse 7; Nirnaya Sagar ed. printed pp. 5-6 = archive.org leaves n33 (last 3 lines) and n34 (top block), confirmed against Anandashrama Sanskrit Series 1889 printed p. 6 = leaf n44 · checked against the source

अथ मलपरीक्षा । रुद्रतन्त्रात्—वातान्मले तु दृढता शुष्कता चापि जायते । पीतता जायते पित्ताच्छुक्लता श्लेष्मतो भवेत् ॥ १ ॥ संनिपाते च सर्वाणि लक्षणानि भवन्ति हि । त्रुटितं फेनिलं रूक्षं धूमलं वातकोपतः । वातश्लेष्मविकारे च जायते कपिशं मलम् ॥ २ ॥ बद्धं सुत्रुटितं पीतश्यामं पित्तानिलाद्भवेत् । पीतश्यामं श्लेष्मपित्तादीषत्सान्द्रं च पिच्छिलम् ॥ ३ ॥ श्यामं त्रुटितपीताभं बद्धश्वेतं त्रिदोषतः । दुर्गन्धः शीतलश्चैव विष्ठोत्सर्गो यदा भवेत् ॥ ४ ॥ तदा जीर्णं मलं वैद्यैर्दोषज्ञैः परिभण्यते । कपिलं गुटियुक्तं च यदि वर्चोऽवलोक्यते ॥ ५ ॥ प्रक्षीणमलदोषेण दूषितः परिकथ्यते । सितं महत्पूतिगन्धं मलं ज्ञेयं जलोदरे ॥ ६ ॥ श्यामं क्षये त्वामवति पीतं सकटिवेदनम् । अतिकृष्णं चातिशुभ्रमतिपीतं तथाऽरुणम् ॥ ७ ॥ मरणाय मलं किंतु भृशोष्णं मृत्यवे ध्रुवम् ॥ अन्यच्च—वातस्य च मलं कृष्णं ततः पित्तस्य पीतविट् । रक्तवर्णं मलं किंचिन्मलं श्वेतं कफोद्भवम् ॥ ८ ॥ आमं वा श्लेष्मजं प्राहुर्मिश्रितं द्वंद्वजं वदेत् । अपक्वं स्यादजीर्णे तु पक्वं स्वच्छमलं भवेत् ॥ ९ ॥ अत्यग्नौ पिंडितं शुष्कं मन्दाग्नौ तु द्रवीकृतम् । दुर्गन्धं चन्द्रिकायुक्तमसाध्यं मललक्षणम् ॥ १० ॥ इति मलपरीक्षा ।

Stool signs by dosha, read from the Nirnaya Sagar page images rather than OCR: hard and dry in vata, yellow in pitta, white in kapha (v.1); all signs together in sannipata, and broken-up, frothy, rough and smoke-coloured (trutitam phenilam ruksam dhumalam) in vata-kopa, ash-grey (kapisa) in a combined vata-kapha disorder (v.2); bound, finely broken, yellow-dark from pitta with anila, slightly thick and slimy from kapha with pitta (v.3); dark, broken and yellowish, bound and white in tridosa, and when the stool passed is foul-smelling and cold (v.4) the physicians who know the dosas call it jirna, digested (v.5); tawny and lumpy stool indicates depleted mala-dosa (v.5-6); white, large and putrid-smelling in jalodara (v.6); dark in ksaya, raw-and-undigested, yellow with pain in the flank (v.7); extremely black, extremely white, extremely yellow or ruddy stool portends death, and stool that is intensely hot certainly so (v.7 and the unnumbered half-line); then a second series introduced by anyac ca: black for vata, yellow for pitta, somewhat red, white from kapha (v.8), raw in indigestion and well-formed when digested (v.9); and finally the asadhya signs, lumpy and dry in excessive agni, liquefied in weak agni, and foul-smelling with a sheen (candrika-yukta), which is the mark of the incurable (v.10). The section is attributed by the Yogaratnakara to the Rudra-tantra (rudratantrat), not to Harita.